January 01, 2006
برتراند راسل؛ توصيه هايي براي نوشتن
دستورهاي ساده اي هست- البته شايد نه به سادگي دستورهاي برادر زن من، لوگن پيرزال اسميت – كه به نظر من مي شود به نويسندگان نثر مرسل توصيه كرد: اول: اگر كلمه كوتاهي افاده معني كند، هرگز كلمه دراز به كار نبريد. دوم : اگر بخواهيد جمله اي بنويسيد كه در ضمن آن ناچار چندين معترضه بياوريد، چند تا از اين معترضه ها را در جمله ديگري بياوريد. سوم :نگذاريد كه آغاز جمله در خواننده انتظاري پديد آورد كه در پايان جمله خلاف آن ظاهر مي شود. مثلا اين جمله را در نظر بگيريد كه ممكن است در نوشته اي درباب جامعه شناسي بيايد: « افراد انساني از رفتار ناپسند كاملا بر كنار هستند، منتها فقط در صورتي كه شرايط لازم معيني، كه جز در نسبت كمي از موارد واقعي فراهم نمي شود، بر اثر حصول توافق دشواري بين اوضاع مساعد، خواه فطري وخواه محيطي،اتفاقا منجر به توليد فردي شود كه در او بسياري از خصايص به نحوي كه از لحاظ اجتماعي مفيد است از حد عادي منحرف شده باشد.» حالا بگذاريد ببينيم اين جمله را مي توان به زبان آدميزاد ترجمه كرد يا نه. من اين را پيشنهاد مي كنم : « همه آدم ها، يا تقريبا همه آدم ها، رذل اند؛ آنهايي كه رذل نيستند، هم از حيث نسبت و هم از حيث تربيت بخت بلندي داشته اند.» اين جمله هم كوتاهتر است و هم فهميدنش آسانتر، و درست همان مطلب جمله قبلي را هم بيان مي كند. ولي متاسفانه بايد بگويم كه اگر استادي به جاي جمله اول جمله دوم را به كار ببرد، از دانشگاه بيرونش مي كنند. اولين كتاب نوشتن / ترجمه نجف دريابندري/ گردآورنده: كاظم رهبر/ ناشر: كتاب خورشيد
