April 06, 2006
سوال و ديدگاه آقاي سام فرزانه درباره سبك گيلاس
آقاي "سام فرزانه" ايميلي براي من ارسال و درباره سبك خبري "گيلاس" دو سوال و يك نظر به شرح زير مطرح كرده اند: 1. آيا اين روش، براي نوشتن خبر است، يا گزارشهاي خبري ( news story)؟ 2. در مثالي كه نوشتهايد، خبر در پاراگراف دوم به ما داده ميشود و در پاراگراف اول تنها اين اطلاع به ما داده ميشود كه ميخواهيم، مطلبي درباره واكنشهاي هنرمندان و مردم عادي درباره درگذشت اين هنرمند و احتمالاً چيزي درباره زندگي او بخوانيم. حالا سوال من اين است كه اگر اين گزارش به همان سبك گيلاس باشد، اصل قضيه كدام است؟ خبر مرگ آن هنرمند يا گزارش واكنشها؟ اگر اولي باشد كه نميتوان به شروع گزارش هرم وارونه گفت. اگر هم حدس دوم من درست باشد كه ديگر اين سبك را ميتوان براي گزارش نويسي به حساب آورد نه خبر نويسي. 3. به نظر من اين شيوه حتي براي خبرهايي كه تا 700 كلمه هم نوشته ميشوند، قابل استفاده است و اگر اين را قبول كنيم، ميتوانيم از اين شيوه در روزنامههاي صبح يا رسانههاي اينترنتي هم استفاده كنيم كه مخاطبان كم حوصله دارند. سام عزيز سلام. از توجه و ظرافتي كه در فهم مطلب به خرج داده اي،و سوال هايي كه كرده اي، ممنونم.اما در پاسخ به سوال اول بايد بگويم: در ادبيات خبر در غرب تا جايي كه من اطلاع دارم هر سه واژه ي "نيوز"، "نيوز استوري" و "استوري" به معني خبر مطرح است. ترجيحا شايد بهتر باشد گزارش خبري را در واژه "نيوز فيچر"(News Feature ) ببينيم. حالا سوال تو اينست كه: بالاخره سبك گيلاس، سبكي است براي گزارش خبري يا خبر؟ اگر من بخواهم يك جواب درست به اين سوال بدهم، بايد بگويم هردو. در مورد سوال دوم: اكنون به مثال توجه كنيم! من سوال تو را اگر اجازه بدهي تجزيه مي كنم تا پاسخ ها روشن تر شود: بخش اول اينكه، آيا مثال آورده شده، مربوط به گزارش خبري است يا خبر؟ بدون شك گزارش خبري؛ درعين حال اين حرف منافاتي ندارد كه مي توان به سبگ گيلاس، خبر تنظيم كرد. يكي از مشخصه هاي شروع در گزارش خبري اين است كه ما قانون ليد در خبر را براي گزارش خبري بيش از يك پاراگراف مي بينيم؛ يعني قانون حداكثر 35 كلمه براي ليد، به كنار مي رود و ممكن است 3 يا 4 جمله يا پاراگراف براي شروع گزارش بنويسيم. مبناي ما در شروع يك گزارش خبري، آنهم در سبك ساعت شني و سبك گيلاس اين است كه نويسنده در پاراگراف هاي اوليه ( توجه كن پاراگراف هاي اوليه نه ليد35 كلمه اي ) بايد مهمترين نكته ها را بگويد. مثلا در همين مثال نويسنده مي توانست با يك اصلاح جزء اي( حذف"با اين حال" در پارگراف دوم) پاراگراف اول و دوم را جابجا كند. اما قبول كن" آنها مي دانستند كه خبر ناگواري در راه است..." يك لطف ديگري به شروع داده است. نتيجه: حدس تو درست است، اما فقط در مورد اين مثال، ولي مي توان خبر را هم به همين سبك تهيه كرد. 3. نظر تو درباره استفاده از اين سبك در بيان خبرهاي 700 كلمه اي و استفاده در روزنامه هاي صبح و رسانه هاي اينترنتي كاملا درست است.







