June 11, 2006
شكاف ديجيتالي
آنچه در پي مي آيد، برداشت عجولانه و خلاصه اي است از يك مقاله نسبتا جامع و درعين حال تبليغاتي از سايت فارسي بي بي سي كه به موضوع موتورهاي جستجوگر پرداخته است.نام مقاله «گوگل بچه غول پس از انقلاب ارتباطات!» از اميد حبيبی نيا، پژوهشگر ارتباطات-است، فكر مي كنم بپسنديد:
نظرسنجی ها نشانگر آن است که با بهينه سازی ساز و کار موتورهای جستجو در چند سال گذشته، ميليون ها کاربر اينترنت در سراسر جهان توانسته اند به اطلاعات روزمره خود دست يابند، اما اغلب اين موتورهای جستجو از اين نظر که به سختی می توان اطلاعات علمی رايگان را در آن ها برای پژوهشگران و يا دانشجويان يافت، مورد انتقاد قرار می گيرند.
علت اين است که عملکرد آنها بر اساس سيستم رتبه بندی سبب می شود تا ابتدا دهها، صدها و گاه هزاران سايت بر اساس سليقه های عامه کاربران فهرست شوند و نه بر اساس محتوای آنها. اغلب نظرسنجی ها همچنين نشان می دهد که بسياری از کاربران تنها به مشاهده صفحه اول فهرست جستجو می پردازند.
از سوی ديگر، بهره وری رايگان از بسياری از مقالات و يا يافته های علمی فهرست شده توسط گوگل يا موتورهای جستجوی ديگر برای محققان کشورهای در حال توسعه به دليل مجانی نبودن آن ها امکان پذير نيست.
دکتر يحيی کمالی پور، استاد و مدير دپارتمان ارتباطات دانشگاه پورديو، در اين باره به سايت بی بی سی فارسی می گويد: "اين مشکل در کشورهای در حال توسعه بيشتر به چشم می خورد، در حالی که در کشورهای توسعه يافته علاوه بر موتورهای جستجوی سودمندی چون Lexus-Nexus يا کتابخانه های اينترنتی، بسياری از دانشگاه ها مراکز و پورتال های اينترنتی را برای رفع نياز دانشجويان و پژوهشگران ايجاد کرده اند، اما نه تنها فاصله ای عظيم بين کشورهای درحال توسعه و کشورهای توسعه يافته در اين زمينه وجود دارد بلکه اصولادر بسياری از کشورهای در حال توسعه فرهنگ و دانش بهره وری از شبکه جهانی کامپيوتری را نياموخته اند که اين يکی از دلايل شکاف ديجيتالی در دنيا است."
دکتر يحيی کمالی پور تاکيد می کند که به ويژه در ايران بايد روی تامين و گسترش شبکه های فيبر نوری سرمايه گذاری شود و به علاوه موتور جستجوی بومی و کتابخانه اينترنتی نيز راه اندازی شود تا بتواند پاسخگوی نيازهای کاربران اينترنت در ايران شود، "در غير اين صورت همواره دنباله روی قافله پرشتاب جامعه اطلاعاتی خواهند بود".
بسياری از تحليل گران ارتباطات معتقدند که با سپری شدن نزديک به يک دهه از عمر موتورهای جستجوی همگانی در اينترنت اکنون هر روز بيشتر ما با اين وافعيت روبرو می شويم که موتورهای جستجوی کنونی پاسخگوی همه نيازهای کاربران نيستند.
يکی ديگر از مشکلات موتورهای جستجو نتايج متفاوتی است که هر يک از آن ها بر اساس ساختار پردازشی خود از کليد واژه ها ارائه می دهند.
نتايج متفاوت
دکتر کلايد بنتلی، استاد روزنامه نگاری دانشگاه ميسوری، در اين باره چنين می گويد: "گوناگونی غريب نتايج موتورهای جستجو در باره يک واژه چيزی است که من هميشه در کلاس های درسم با يک آزمون عينی مورد بحث قرار می دهم. من هميشه از پنج، شش نفر از دانشجويانی که با لپ تاپ از اينترنت بی سيم سرکلاس استفاده می کنند، می خواهم که يک کليد واژه خاص مثل همگرايی رسانه ای را توسط موتورهای مختلف جستجو کنند."
وقتی من به آن ها می گويم: "برو"، آن ها روی Enter کليک می کنند. پس از آنکه نتايج ظاهر شدند من از هر کدام از آنها می خواهم که چهار سايت نخستین که توسط اين موتورهای جستجو فهرست بندی شده اند را بخوانند؛ اغلب دانشجويانم از اينکه هر موتور جستجويی نتايج کاملا متفاوتی ارائه کرده است شگفت زده می شوند."
برای جستجوی بهتر در اينترنت روش های متقاوتی را می توان توصيه کرد ولی شايد بتوان مهمترين آنها را چنين در موارد زير خلاصه کرد:
• خلاصه کردن اطلاعات مورد درخواست از طريق کليد واژه ها
• استفاده از موتور جستجوی تخصصی برای اطلاعات تخصصی
• استفاده از دو يا چند کليد واژه مرتبط برای دستيابی به بهترين نتيجه
• استفاده از علامتهای نگارشی مانند "،" (کاما) برای تفکيک اطلاعات
• کمک گرفتن از اعداد برای دستيابی به اطلاعات
با اين حال به نظر می رسد بسياری از مردم اصولا به دنبال چيزهای مهمی در اينترنت نمی گردند. براساس يک مطالعه توسط ورد استاکر، جنيفر لوپز، بازيگر و خواننده مشهور، پس از سايت ياهو در ايران، يکی از کليد واژه های مهم برای ايرانيان در جستجوهای اينترنتی شان در سال گذشته بوده است.







